14 ژوئن 2022 - طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، حدود 422 میلیون نفر در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند و سالانه 1.5 میلیون مرگ به طور مستقیم به دیابت نسبت داده می شود. دیابت نوع 1 یک بیماری مزمن است که در آن سلول های تولید کننده انسولین در پانکراس آسیب دیده اند و دیگر انسولین تولید نمی کنند. دیابت نوع 2 زمانی رخ می دهد که بدن نسبت به انسولین مقاوم یا غیر حساس می شود. هر دو نوع بیماری منجر به افزایش سطح گلوکز خون - یا قند خون - می شود که اگر کنترل نشود، می تواند در طول زمان منجر به آسیب جدی به قلب، رگ های خونی، چشم ها، کلیه ها و اعصاب شود. داروها و دستگاه‌های نجات‌بخشی برای بیماران دیابتی ساخته شده‌اند، با این حال بسیاری از افراد هنوز با کنترل ضعیف قند خون دست و پنجه نرم می‌کنند که آنها را در معرض خطر بالایی از عوارض قرار می‌دهد.

اکنون، متخصصان غدد در مرکز پزشکیBIDMC ، یک آنزیم کلیدی را که در سنتز دسته جدیدی از لیپیدها به نام FAHFAs نقش دارد، شناسایی کرده‌اند که در بافت‌های انسان ساخته می‌شوند و اثرات مفیدی بر حساسیت به انسولین، کنترل قند خون و سایر پارامترهای مرتبط با متابولیک در انسان و موش دارند. این کشف که در مجله ی Nature منتشر شده است، راه را برای درمان های جدید بالقوه برای دیابت نوع 1 و 2 باز می کند.

دکتر Barbara B. Kahn، معاون استراتژی تحقیقات در بخش پزشکیBIDMC ، گفت: هدف دراز مدت، جایگزینی ایمن سلول های بتای پانکراس تولید کننده انسولین در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 است، اما این کار نیاز به راهی برای محافظت از این سلول ها در برابر حمله ی سیستم ایمنی دارد. ما نشان دادیم که لیپیدهای FAHFA از سلول‌های بتا در برابر حمله ایمنی و استرس متابولیک محافظت می‌کنند. ما فکر می کنیم که اگر بتوانیم سطح لیپیدهای FAHFA را افزایش دهیم، این کار برای دیابت نوع 1 و نوع 2 مفید باشد. کشف جدید ما یک پیشرفت بزرگ است، زیرا برای اولین بار، دریافتیم که چگونه این لیپیدها در بافتهای پستانداران ساخته می شوند.

در سال 2014، آزمایشگاه دکتر Kahnبا همکاری پرفسور Saghatelian، که اکنون استاد موسسه ی تحقیقاتی سالک است، گروهی از لیپیدهایی که قبلا شناخته نشده بودند را شناسایی کردند و نام آنها راFAHFA (مخفف fatty acid esters of hydroxy fatty acids) گذاشتند. در انسان، غلظتFAHFA ، با حساسیت به انسولین مرتبط است. آنها نشان دادند که  FAHFAها کنترل قند خون را در موش‌های دیابتی بهبود می‌بخشند و پاسخ‌های ایمنی پیش‌التهابی را کاهش می‌دهند که منجر به کاهش بروز دیابت نوع 1 در موش‌ها می‌شود. این لیپیدها همچنین از سلول‌های سازنده انسولین در انسان - معروف به سلول‌های بتای جزایر پانکراس - در برابر حمله سلول‌های ایمنی و استرس سلولی محافظت می‌کنند. برعکس، سطوح این لیپیدها در سرم و بافت چربی افرادی که در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 یا مبتلا به دیابت هستند، پایین است.

در مطالعه حاضر، محققان آزمایشگاه دکتر Kahnو پرفسور Saghatelian، مشخص کردند که آنزیمی به نام "لیپاز تری گلیسیرید چربی یا  ATGL" نقشی کلیدی در سنتز لیپیدهایFAHFA ، ایفا می کند. آزمایشاتی که روی موش‌های زنده و بر روی سلول‌های انسان و موش انجام شد - به سرپرستی روچا پاتل، نویسنده اول این مقاله و دانشجوی فوق‌دکترا در  BIDMC، و نویسنده دوم، آنا سانتورو، مربی در  BIDMC- نشان داد که ATGL آنزیم بیوسنتزی اصلی برای FAHFAها در بافت های چربی است. محققان قصد دارند با تحقیقات بیشتر بررسی کنند که آیا ATGL همچنین آنزیم بیوسنتزی اصلی برای سنتز FAHFAها در بافت های دیگر است و یا این که آنزیم های دیگری به سنتز این لیپیدهای مفید در سایر بافتها کمک می کنند .

این کشف در نهایت می تواند راه را برای راهبردهای درمانی جدید برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 هموار کند.

از آنجایی که سطح ATGL در بافت چربی سفید انسان‌هایی که هم چاق هستند و هم به انسولین مقاوم هستند، در مقایسه با افراد لاغر یا افرادی که هم چاق و هم حساس به انسولین هستند، کمتر است، دانشمندان گمان می‌کنند که کاهش ATGL ممکن است منجر به کاهش FAHFA در افراد مقاوم به انسولین شده باشد. بنابراین می توان با افزایش ATGL برای سنتز FAHFAها خطر ابتلا به دیابت نوع 2 یا شدت آن را کاهش داد.

دکتر Kahn، که همچنین استاد پزشکی در دانشکده پزشکی هاروارد و عضو آکادمی ملی علوم است، گفت: در حالت ایده‌آل، یافته‌های جدید ممکن است برای افزایش سطح FAHFA در افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 به منظور پیشگیری از آن، یا برای بهبود کنترل قند خون در افرادی که هم اکنون به دیابت نوع 2 مبتلا هستند، استفاده شود. علاوه بر این، این یافته‌های جدید ممکن است برای افزایش سطح FAHFA در افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 1 برای جلوگیری از آن مورد استفاده قرار گیرد، همانطور که این کار در موش‌ها موثر بود. درک تنظیم ATGL می‌تواند منجر به استراتژی‌هایی برای افزایش این چربی‌های مفید در بیماریهای متابولیکی و بیماری های با واسطه ایمنی شود.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2022-06-breakthrough-yield-benefits-patients-diabetes.html